In Once upon a time in Vlaanderen keert radio- en tv-presentator Sven Speybrouck terug naar tien doodgewone plekken in Vlaanderen, op het moment dat daar iets uitzonderlijks gebeurde. De nieuwe podcastreeks, een initiatief van het virtuele museum van Vlaanderen FAAM en de Canon van Vlaanderen, brengt historische gebeurtenissen tot leven met persoonlijke verhalen, scherpe inzichten en een soundscape die je meesleurt in tijd en ruimte.
Vandaag wordt er op de Blandijnberg in Gent in stilte gestudeerd. Maar op 8 september 1292 verzamelde zich daar een woedende mensenmassa om de executie bij te wonen van Jean de Wettre, levend verbrand omdat hij van mannen hield. Die plek, dat moment, die ogenblikken van verandering of geweld: daar focust Once upon a time in Vlaanderen op. Sven Speybrouck trekt samen met een expert naar de locatie waar het ooit allemaal gebeurde, en reconstrueert wat er op het spel stond.
"Elke aflevering is een soort inleefreis. We vragen ons af: wie waren die mensen? Wat dreef hen? Wat zeggen die verhalen van vroeger over ons? En we doen wat historici niet mogen: we kijken met hedendaagse ogen naar het verleden," zegt Sven Speybrouck. "Zo ontdek je dat geschiedenis niet iets is van vroeger, maar iets wat hier bij ons is gebeurd, vaak op plekken waar je elke dag langskomt."
Geluiden van toen, vragen van nu
Wat deze podcast extra bijzonder maakt, is de rijke soundscape van foley-artiest Ruben Nachtergaele die elke aflevering tot leven wekt: de knettering van een brandstapel, het rumoer van een middeleeuwse markt, voetstappen door de sneeuw. Alsof je er middenin staat. De geluiden trekken je mee naar een andere tijd en maken de verhalen tastbaar, spannend en soms ronduit hallucinant. Elke aflevering duurt ongeveer 15 tot 25 minuten en is toegankelijk voor een breed publiek vanaf 13 jaar. Jongeren, nieuwsgierige leken, erfgoedliefhebbers en geschiedenisdocenten vinden in de reeks een originele en gelaagde manier om naar het verleden te kijken, niet als droge feiten, maar als levende verhalen vol nuance, conflict en herkenning.
Twee partners met één missie
De nieuwe podcastreeks is een initiatief van FAAM, het virtuele museum van Vlaanderen, en de Canon van Vlaanderen. Waar je het Vlaamse erfgoed tot nu toe kon beleven via augmented reality in de FAAM-app of kon lezen in het boek en op de website van de Canon, kan je het nu ook beluisteren.
“We zijn blij dat we met deze podcast verhalen kunnen brengen die mensen doen stilstaan bij wat er ooit is gebeurd op plekken waar ze vandaag gewoon langslopen. Van een veld in Astene tot een kerkhof in Hooglede: dit zijn vensters op het verleden die je kijk op het heden veranderen,” zegt Wim Putzeys, programmaleider van FAAM.
“Wat zat die mammoet daar in Dendermonde onder de grond te doen? Sven Speybrouck slaagt erin om er geen geschiedenisles met belerend toontje van te maken, maar een reis vol verwondering en herkenning. De podcast biedt didactische mogelijkheden in de klas,” aldus Wim Heylen, secretaris van de Stichting Canon van Vlaanderen.
Van mammoet tot mijnwerker, dit mag je verwachten
Tien keer terug naar het moment waarop Vlaanderen geschiedenis schreef:
Aflevering 1: De mammoet van Dendermonde - 19 augustus
Hoe een jongen van vijftien per ongeluk de prehistorie vond tijdens de aanleg van de E17.
Aflevering 2: De brandstapel voor Jean De Wettre - 23 augustus
Het eerste bekende slachtoffer van homofobie in het middeleeuwse Gent.
Aflevering 3: Het Mechels Koorboek - 26 augustus
Hoe Vlaamse polyfonisten in de 16de eeuw even beroemd waren als Charlotte De Witte vandaag.
Aflevering 4: Pedro de Gante - 30 augustus
Waarom een 16de-eeuwse Vlaamse missionaris een standbeeld kreeg in Mexico-Stad.
Aflevering 5: De brandstapel voor Cathelyne Van den Bulcke - 6 september
Je hebt ruzie met je buren, en voor je het weet, noemt iemand je een heks…
Aflevering 6: De bietenoogst - 13 september
Heeft Emile Claus dat monumentale schilderij echt geschilderd op een bietenveld in Astene?
Aflevering 7: De Bloednacht - 20 september
In de 20ste eeuw was betogen voor stemrecht in Leuven levensgevaarlijk.
Aflevering 8: Treurend ouderpaar - 27 september
Hoe een Duits soldatenkerkhof uit WOI een van de stilste plekken op aarde werd.
Aflevering 9: De pil - 4 oktober
Hoe een arts uit Turnhout het leven van honderden miljoenen vrouwen veranderde.
Aflevering 10: Barak 15 in Beringen - 11 oktober
Waarom WOII-krijgsgevangenen nog jarenlang in de Limburgse mijnen werkten.
Lancering en beschikbaarheid
De tien afleveringen verschijnen vanaf 19 augustus 2025, op alle grote podcastplatformen en via de websites van FAAM, de Canon van Vlaanderen en Het Nieuwsblad.
www.faam.vlaanderen www.canonvanvlaanderen.be www.nieuwsblad.be
Persaandacht
De podcastreeks kon ook al rekenen op aandacht van de pers:
Interview met maker Sven Speybrouck in Het Nieuwsblad op 19/08/2025
De Standaard online
HLN regio Hove
Het Nieuwsblad regio Hove
Het Nieuwsblad Dendermonde (of bekijk hier de PDF)
